Wat maakt een verhaal krachtig?

Onlangs zat ik bij de diploma-uitreiking van mijn oudste dochter. De docenten hielden over elk kind een persoonlijk verhaal. Zo vertelde een lerares over een leerling die aan het begin van het jaar altijd meteen achterin de klas ging zitten, met een petje op en oortjes in. Haar doel voor dat schooljaar was ervoor te zorgen dat hij in haar klas zijn pet en koptelefoon af deed, en ze hoopte uiteindelijk een glimlach op zijn gezicht te zien. Elke les opnieuw vroeg ze hem zijn pet af te zetten en heel langzaamaan zag ze hem ontdooien. Aan het eind van de schooljaar zat diezelfde leerling voorin de klas en begon zelfs vragen te stellen.

Kracht van verhalen

Het mooie van deze aanpak van de diploma-uitreiking was dat door de persoonlijke verhalen alle ouders en leerlingen geboeid zaten te luisteren. Ook naar verhalen over leerlingen die zij helemaal niet kenden. Bij een standaard praatje over inzet en cijfers haken mensen snel af. Maar zo’n persoonlijke anekdote van de lerares maakt dat je de situatie voor je ziet, je leeft mee. Het laat zien hoe groot de kracht is van een goed verhaal. En dat geldt net zo goed voor verhalen van bedrijven als van geslaagde leerlingen.

Werking van het brein

Maar hoe werkt dat precies? Waarom onthoud je een verhaal beter dan droge informatie? Dat komt omdat ons brein verhalen beter opslaat, waardoor ze langer blijven hangen dan informatie en feiten. Hersenonderzoek toont aan dat als we gewone informatie gepresenteerd krijgen, er twee gebieden in onze hersenen oplichten. Dezelfde informatie in een verhaalvorm doet meer gebieden in beide hersenhelften oplichten, waardoor de kans groter is dat het wordt onthouden. Ander hersenonderzoek laat zien dat bij het horen van bijvoorbeeld een zielig verhaal er twee hormonen vrijkomen, cortisol (stress) en oxytocine (empathie). Deze verandering in neurochemie maakt dat de lezer meeleeft met het verhaal en zelfs bereid is zijn gedrag te veranderen.

Noem juist de tegenslagen

Om te profiteren van die positieve breinwerking is het belangrijk dat je verhaal aan bepaalde voorwaarden voldoet. Zo heeft een goed verhaal een spanningsboog nodig, maakt de hoofdpersoon een ontwikkeling door en is hij aan het eind van het verhaal niet meer dezelfde persoon als daarvoor. Zoals de eindexamenleerling met het petje: gedurende het verhaal ontwikkelde hij zich van een verveelde puber in een geïnteresseerde leerling.

Deze formule kun je ook vertalen naar het verhaal van je bedrijf. Op een website is het prettig om bijvoorbeeld een écht persoonlijk verhaal over de oprichter te lezen. Wees niet bang om je kwetsbaar op te stellen. Je kunt iets vertellen wat vroeger misging, maar nu wel lukt. Of hoe je als ‘eenpitter’ nauwelijks staande hield maar nu met acht mensen een stevig bedrijf bent. Een verhaal met alleen maar successen spreekt niemand aan. Juist de worsteling en vervolgens de overwinning zijn herkenbaar voor mensen en illustreren je kracht, talent en vaardigheden.

Verhalen van anderen

Wat ook goed werkt is om je medewerkers of klanten hun ervaringen over je bedrijf te laten vertellen. Als het maar waarachtige verhalen zijn, ze mogen ook vertellen wat er minder goed ging. Dat het petje niet zelf vertelde hoe geweldig hij zich had ontwikkeld, maar de lerares hem in het zonnetje zette, maakte dat we geen seconde twijfelden aan zijn metamorfose, en geboeid luisterden naar het verhaal achter zijn diploma. Wij schrijven graag jouw verhaal op, want wij geloven dat ieder bedrijf of persoon een interessant verhaal heeft.